Wykonawcy:

• Evandro Matté - dyrygent
• Juliusz Wesołowski – harfa
• Orkiestra Symfoniczna FŁ

Program:

• Antonio Carlos Gomes – uwertura do opery „Il Guarany” [7’]
• Alberto Ginastera - Koncert na harfę op.25 [24’]
  • Allegro giusto
  • Molto moderato
  • Liberamente capriccioso - Vivace

PRZERWA

• Heitor Villa-Lobos - Chôros nr 6 [25’]

Prowadzenie koncertu: Karol Furtak (Polskie Radio)

Alberto Ginastera, jeden z największych kompozytorów w dziejach muzyki argentyńskiej, znany jest z zamiłowania do rodzimej tradycji muzycznej. Jest ono wyraźnie słyszalne także w jego Koncercie na harfę. Choć instrument ten kojarzony jest częściej z Irlandią czy Wielką Brytanią, to odegrał znaczącą rolę również w muzyce południowoamerykańskiej. Do Nowego Świata trafił za sprawą kolonizatorów i misjonarzy z Hiszpanii, w której był w czasach renesansu i baroku bardzo popularny. W swoim koncercie Ginastera powierzył instrumentowi traktowanemu przez wielu twórców jako drugoplanowy iście wirtuozowską partię. To wciągający słuchacza, pełen kontrastów utwór. Znajdziemy w nim dynamiczne przebiegi, w których harfa zdaje się naśladować grę gitary – innego instrumentu odgrywającego bardzo ważną rolę w argentyńskiej kulturze, ale i powolne, statyczne fragmenty przywodzące na myśl bezkres ciągnącej się po horyzont pampy. W roli solisty wystąpi Juliusz Wesołowski – absolwent Akademii Muzycznej w Łodzi, zwycięzca i laureat wielu konkursów harfowych, m.in. w Sztokholmie, Pradze, Atlancie i Hong Kongu.

Resztę koncertu wypełni rzadko słyszana w polskich salach koncertowych symfonika brazylijska. Jako pierwsza wybrzmi uwertura do opery „Il Guarany” Antônia Carlosa Gomesa – kompozytora, który kształcił się w Mediolanie i spędził na Półwyspie Apenińskim znaczną część życia. Tworzył on w salonowym stylu europejskim, pozostając pod wyraźnym wpływem współczesnej mu opery włoskiej. „Il Guarany” to jego największy kompozytorski sukces. Premiera dzieła w mediolańskiej La Scali w marcu 1870 roku przyjęta została z wielkim entuzjazmem. Opera Gomesa doczekała się bardzo szybko kolejnych wystawień w teatrach europejskich i brazylijskich, „dziełem prawdziwego geniusza” określił ją sam Giuseppe Verdi, a jej uwertura zdobyła w Kraju Kawy status porównywalny do hymnu narodowego.

Kompletnie odmienną od Gomesa postawę twórczą prezentował Heitor Villa-Lobos – z pewnością najsłynniejszy kompozytor klasyczny w historii Brazylii, a może i całej Ameryki Południowej. Był on zafascynowany muzyką swojej ojczyzny, a dla kształtowania się jego stylu dużo większe znaczenie niż formalna edukacja miało poznawanie oraz praktykowanie najrozmaitszych gatunków i form rodzimej muzyki. Zgłębiał je podczas trwających przez kilka lat wędrówek po brazylijskim interiorze czy przy okazji występów z ulicznymi zespołami, od których roiło się w portowych (i nie tylko) miastach. Chôro (po portugalsku płacz lub lament) to gatunek powstały w XIX wieku na ulicach jednego z największych spośród nich – Rio de Janeiro. Kluczową rolę odgrywały w nim wirtuozeria, swobodna improwizacja i (wbrew nazwie) wyraziste, synkopowane rytmy wykonywane w dynamicznym tempie. Nawiązując do tego łączącego wpływy portugalskie, afrykańskie i indiańskie stylu, Villa-Lobos stworzył serię czternastu kompozycji na bardzo zróżnicowane składy: od gitary solo, przez duet fletowo-klarnetowy, aż po zespół symfoniczny. Szóste „Choro” to niemal półgodzinny utwór na orkiestrę z rozbudowaną sekcją perkusyjną zainspirowany urokiem prowincji północno-wschodniej części Brazylii. – [Jako inspiracja posłużyły mi] tamtejszy klimat, kolory, światło, […] ćwierkanie ptaków i zapach trawy rosnącej między kurnikami – pisał barwnie kompozytor.

Orkiestrę Symfoniczną FŁ w muzyce swojej ojczyzny poprowadzi Evandro Matté, dyrektor artystyczny Orkiestry Symfonicznej Porto Alegre.

O 18:15 zapraszamy do Sali Kameralnej im. Henryka Czyża na spotkanie przedkoncertowe, które poprowadzi Karol Furtak.

Juliusz Wesołowski, fot. materiały promocyjne artysty